Op een zak koffiebonen staat vaak ‘100% arabica’ of ‘een blend van arabica en robusta’. Klinkt goed, maar wat betekent het eigenlijk? En merk je het verschil ook in je kopje? Arabica en robusta verschillen onder andere in smaak, cafeïne en de omstandigheden waarin de koffieplanten groeien. Bovendien zijn het niet de enige koffiesoorten. We leggen je uit hoe het zit.
Wat zijn arabica en robusta?
Arabica en robusta zijn koffiebonen van verschillende koffieplanten. Arabica komt van de Coffea arabica, terwijl de plant achter robusta Coffea canephora heet. De bonen zijn eigenlijk de zaden van de vruchten van die planten: de koffiebessen.
Het grootste deel van de koffie die we drinken, wordt van deze twee soorten gemaakt. Of je nu filterkoffie zet, een espresso maakt of een koffiepad gebruikt, de kans is groot dat er arabica, robusta of een mengsel van allebei in zit.
Hoe smaken arabica koffiebonen?
Arabica staat bekend om zijn gevarieerde smaken. Afhankelijk van de bonen kun je bijvoorbeeld fruit, bloemen, chocolade, noten of karamel proeven. Dat betekent natuurlijk niet dat er daadwerkelijk karamel door je koffie zit. Het zijn smaken en geuren die van nature in de koffie kunnen voorkomen.
Ook heeft arabica vaak wat meer frisse zuren. Denk aan het frisse van een appel of citrusvruchten. Dat klinkt misschien vreemd als je gewoon een lekker bakje koffie wil, maar een beetje zuur kan de smaak juist levendig maken. Arabica hoeft trouwens helemaal niet uitgesproken fruitig te zijn: er zijn ook genoeg bonen met een ronde, chocoladeachtige smaak.
Hoe smaken robusta koffiebonen?
Robusta heeft meestal een stevigere, bitterdere smaak en minder uitgesproken frisse zuren. Je kunt bijvoorbeeld denken aan donkere chocolade, geroosterde noten en aardse tonen. Ook voelt robusta vaak wat voller aan in je mond, soms de ‘body’ van de koffie genoemd.
Daardoor wordt robusta veel gebruikt in espressomengsels. De bonen kunnen de koffie extra pit geven en bijdragen aan een stevige cremalaag: het goudbruine laagje boven op je espresso. Ook in oploskoffie kom je robusta regelmatig tegen.
Vind je een uitgesproken, bitter bakje lekker? Dan kan koffie met robusta goed bij je passen. Maar ook hier geldt: de ene robusta is de andere niet. Slecht verwerkte bonen kunnen onaangenaam scherp smaken, terwijl zorgvuldig geteelde en gebrande robusta juist heel lekker kan zijn.
Welke koffiebonen bevatten meer cafeïne?
Robusta bevat doorgaans duidelijk meer cafeïne dan arabica. Hoe groot het verschil precies is, verschilt per boon, maar bij dezelfde hoeveelheid koffie levert robusta meestal meer cafeïne op.
De hoeveelheid cafeïne in je uiteindelijke kopje hangt ook af van hoeveel gemalen koffie je gebruikt, de zetmethode en de grootte van je kopje. Alleen naar de naam op de verpakking kijken vertelt dus niet het hele verhaal.
Verwar een sterke smaak bovendien niet met veel cafeïne. Een donker gebrande arabica kan behoorlijk krachtig smaken, terwijl een minder bitter smakende koffie toch meer cafeïne kan bevatten. Aan de smaak merk je dat niet zomaar.
Waarom is arabica vaak duurder dan robusta?
Arabica groeit doorgaans in koelere omstandigheden, vaak in hoger gelegen gebieden. De plant is relatief gevoelig voor ziektes en ongunstige weersomstandigheden. Dat kan de teelt lastiger maken.
Robusta kan beter tegen warmte en is over het algemeen beter bestand tegen bepaalde ziektes en plagen. Daardoor kan robusta vaak tegen lagere kosten worden geteeld. Historisch gezien is robusta dan ook meestal goedkoper dan arabica. Toch zegt de prijs van een zak bonen lang niet alles: kwaliteit, herkomst en verwerking spelen ook mee.
-
Starbucks Holiday Blend
Medium roast · 100% Arabica · 6 zakken van 190 gram
€ 34,99 Bekijk bij bol → -
De Koffiejongens Dark Roast
Donker gebrand · Biologische koffiebonen · 1 kilo
€ 29,99 Bekijk bij bol → -
Kanis & Gunnink Medium Roast
Medium roast · Koffiebonen · Voordeelverpakking van 4 × 1 kilo
€ 61,96 Bekijk bij bol →
Dit blok bevat affiliatelinks. Bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een commissie. Prijzen kunnen veranderen.
Is 100% arabica altijd beter?
Nee, zo simpel is het niet. ‘100% arabica’ vertelt je welke koffiesoort in de verpakking zit, maar is op zichzelf geen kwaliteitskeurmerk. Ook arabicabonen kunnen tegenvallen als ze bijvoorbeeld slecht zijn verwerkt, onzorgvuldig zijn gebrand of lang hebben liggen wachten.
Andersom hoeft robusta geen goedkope opvulling te zijn. Er zijn genoeg robustavarianten van hoge kwaliteit. Het gaat dus om meer dan alleen de plant waar de boon vandaan komt.
En dan is er natuurlijk nog je eigen smaak. Als jij blij wordt van een stevige espresso met wat bitterheid, hoef je geen fruitige arabica te drinken omdat die als ‘beter’ wordt aangeprezen.
Waarom worden arabica en robusta gemengd?
Een mengsel van koffiebonen wordt een blend genoemd. Door arabica en robusta te combineren, kan een brander verschillende eigenschappen bij elkaar brengen. Bijvoorbeeld de aromatische smaken van arabica en de volle body en cremalaag van robusta.
Zo kun je een blend tegenkomen met 80% arabica en 20% robusta, maar er zijn allerlei verhoudingen mogelijk. Een hoger percentage robusta geeft vaak meer nadruk op body en bitterheid. Hoe de koffie uiteindelijk smaakt, hangt ook af van de gebruikte bonen en de branding.
Een blend hoeft overigens niet uit verschillende koffiesoorten te bestaan. Ook een mengsel van uitsluitend arabicabonen uit verschillende landen of regio’s is een blend.